|
|
Imi Lichtenfeld
Twórca systemu Krav Maga Imi (Imrich) Sde-Or Lichtenfeld urodził się 25 maja 1910 roku w Budapeszcie (Presburg) należącym wówczas do Cesarstwa Austro - Węgierskiego. Dorastał jednak w Bratysławie stolicy Słowacji, gdzie osiadł jego ojciec Samuel. Ten były cyrkowiec akrobata pozostawał również czołowym oficerem miejscowej policji, pełniącym przez trzydzieści lat jednocześnie funkcję instruktora samoobrony jak i szefa wydziału śledczego, słynącego z przeprowadzenia imponującej ilości aresztowań. Imi swą przygodę ze sportami walki rozpoczął dzięki inspiracji ojca już w wieku 10 lat. Wówczas to zaczął trenować w rodzinnym klubie "Herkules". Ćwiczył tam takie dyscypliny jak boks, zapasy, samoobronę. Znajdował również czas na naukę pływania i gimnastyki.
Imi jako szczególnie utalentowany adept sportów walki już w 1928 roku wywalczył swój pierwszy tytuł mistrzowski zdobywając Młodzieżowe Mistrzostwa Słowacji w zapasach w stylu wolnym. W 1929 roku zdobył ten sam tytuł dwukrotnie startując w swojej kategorii wagowej w zawodach młodzieżowych i seniorów. W okresie tym wygrał również mistrzostwa Słowacji w boksie i międzynarodowy tytuł mistrza gimnastyki. Stając się uznanym zawodnikiem tak wielu dyscyplin postanowił poświęcić się jednak zapasom. To właśnie w tej dziedzinie zdobywał rok po roku mistrzostwa Słowacji. Osiągniecie to sprawiło, że przyjęto go do drużyny narodowej w rezultacie czego zdobył trzecie miejsce na świecie i sławę jednego z czołowych zawodników europejskich. Do najciekawszych zawodów z jego udziałem należy zaliczyć mistrzostwa Palestyny z 1935 roku, które wygrał przystępując do nich ze złamanym żebrem. Po latach miał stwierdzić, że właśnie wówczas nauczył się koncentracji i wiary w sukces bez względu na okoliczności. Imi pozostając jednym z najważniejszych zapaśników europejskich, utrzymywał się z nauki akrobatyki w teatrze jak również z gry aktorskiej w wielu przedstawieniach dramatycznych. Do jego największych osiągnięć na tym polu należało wcielenie się w postać Mefista.
Kiedy w latach 1936 - 1940 na Słowacji nasiliły się wystąpienia antysemickie Imi zorganizował miejscową społeczność do obrony dzielnicy żydowskiej. W skład tej nieformalnej grup weszli zapaśnicy, bokserzy i ciężarowcy, cyklicznie przez niego szkoleni w walce wręcz. Ludzie ci w obronie swoich domów stoczyli wiele krwawych starć ulicznych z uzbrojonymi i przeważającymi liczebnie bojówkami faszystowskimi. Doświadczenia tych potyczek, w których z taką łatwością używano pałek, noży i łańcuchów, uświadomiły Imiemu różnicę, jaka dzieli sport od ulicznych pojedynków. Świadomość ta dała podwaliny pod budowę własnej metody samoobrony. Jej inowacyjność polegała na przeanalizowaniu przebiegu realnych współczesnych napadów i stworzeniu prostej odpowiedzi na nie.
Akcje prewencyjne, prowadzone przez Imiego szybko zwróciły uwagę antysemickich władz lokalnych jak i miejscowego Gestapo, które postanowiło go zatrzymać. Pomimo bardzo długiego zwodzenia faszystowskich organów ścigania, Imi w 1940 roku został zmuszony do opuszczenia swojego domu, rodziny i przyjaciół. Był on jednym z ostatnich emigrantów, żydowskiego pochodzenia, którzy uciekali z centralnej Europy, na starej łodzi rzecznej Pentcho. Oficjalnym miejscem docelowym tej jednostki miał być Paragwaj, jednak statek ten pomimo sprzeciwu władz, płynął w kierunku Palestyny. Przeciążony i niestabilny okręt, bardzo często wywracał się, gubiąc ładunek bądź ludzi. Sytuacja ta zmuszała Imiego do wielokrotnego wskakiwania do wody by ratować pasażerów ich dobytek lub jedzenie, które pozostawało wówczas towarem deficytowym. W skutek tych działań zapadł on na ciężkie zapalenie ucha. Doznał on również zniekształcenia twarzy o śruby statku, gdy pomimo swej choroby uratował tonące dziecko. Niestety wszystko to sprawiło, że jego stan zdrowia gwałtownie się pogorszył. Położenie Imiego, komplikował, fakt, że statek płynący po Dunaju nie mógł wkroczyć do portów rumuńskich ani bułgarskich, gdzie był ostrzeliwany. Ten nie wątpliwie ciężki stan rzeczy dodatkowo utrudnił wybuch kotła okrętowego, w rezultacie którego statek osiadł na mieliźnie niedaleko greckiej wyspy Kamilanisi na Morzu Egejskim. Sytuacja ta podzieliła uciekinierów na tych którzy postanowili czekać na pomoc jak i na takich, którzy chcieli działać. Imi wraz z przyjaciółmi postanowił podjąć trud dopłynięcia szalupą na Kretę, skąd zamierzał dostać się do zarządzanego przez Anglików Egiptu. Pasażerowie, którzy nie podjęli takiej próby po 24 godzinnym dryfowaniu zostali internowani we włoskim obozie Ferramonti. Po pięciu dniach, nieprzytomnego Imiego wraz z jego przyjaciółmi wyłowił brytyjski okręt wojenny, który dostarczył ich do Aleksandrii. Osłabiony i chory Imi znajdował się w stanie krytycznym, był on na tyle poważny, że poddano go kilku operacją, po których ku zdziwieniu lekarzy powoli zaczął dochodzić do siebie. Po odbyciu przymusowej rekonwalescencji Imi, wstąpił do Legionu Czeskiego, który pod dowództwem brytyjskim miał walczyć z Niemcami. Przez pół roku służył on na Środkowym Wschodzie pod dowództwem brytyjskim, po czym otrzymał on pozwolenie na wjazd do Palestyny.
W 1942 roku rozwiązano macierzystą jednostkę Imiego, a on sam został zwerbowany osobiście przez Gen. Icchaka Sadeha dowódcę HAGANY (po hebrajsku "obrona"). Ten dowiedziawszy się o jego osiągnięciach w pływaniu, akrobatyce a przede wszystkim w walce wręcz przyjął go do organizacji na głównego instruktora. Od 1944 roku Imi Lichtenfeld zaczął prowadzić specjalny program treningowy dla oddziałów wojskowych. Obejmował on rozwój kondycji fizycznej, umiejętność pływania, boks, zapasy, walkę nożem i obronę przed nim jak również strzelanie, posługiwanie się materiałami wybuchowymi, radiokomunikację, umiejętność przetrwania w trudnych warunkach. Realizowany przez niego ten nie jednolity trening nosił nazwę Kapap co było akronimem od krav panim czyli walka twarzą w twarz. W okresie tym Imi oprócz cyklu szkoleń jakie prowadził brał również osobisty udział w akcjach elitarnych grup specjalnych należących do Hagana tj. Palmach (Żydowskie Brygady Uderzeniowe) i Palyam (Dywersyjne Jednostki Morskie).
W 1948 roku kiedy to oficjalnie powołano Państwo Izrael i Izraelskie Siły Obrony (IDF, po hebr. Tshal), które zastąpiły Haganę, Imiego mianowano na Głównego Instruktora rozwoju fizycznego i walki wręcz w Szkole Sprawności Bojowej (School of Combatt Fitness). Stanowisko to sprawiało, że pozostawał on odpowiedzialny za wybór najlepszych żołnierzy do elitarnych jednostek IDF, jak również za całościowy nadzór nad tym aby wszystkie jednostki IDF-u były perfekcyjnie wyszkolone w walce wręcz. W zadaniu tym pomagali mu tacy instruktorzy jednostek specjalnych jak Dennis Hanover i Chaim Peer. To właśnie wówczas przystąpił on do doskonalenia i ujednolicania własnej metody walki wręcz zwanej Krav Maga. Stworzona wówczas przez niego wojskowa wersja systemu odniosła tak znaczący sukces, gdyż odpowiadała potrzebą wojsk IDF-u, chcących w jak najkrótszym czasie, skutecznie wyszkolić żołnierzy poddawanych wysokiemu stresowi. Perfekcjonizm twórcy sprawiał, jednak, że system ciągle udoskonalano.
Bardzo mocno przyczyniły się do tego doświadczenia Imiego z początku lat sześćdziesiątych kiedy to wszedł w skład oficjalnej wojskowej delegacji Izraela mającej na celu wyszkolenie Royal Police w Etiopii. Podczas prowadzonej tam nauki walki nożem, jeden z adeptów postanowił naprawdę zranić swego nauczyciela co ten zauważył, doprowadzając do poddania się napastnika. Wydarzenie to sprawiło, że Imi postanowił wprowadzić zmiany w metodyce nauczania swego systemu. Zmiany te miały na celu wyeliminowanie niepotrzebnego ryzyka i zminimalizowania liczby kontuzji tak by uczniowie mogli ćwiczyć dłużej i lepiej. Od tamtego wydarzenia zaczął również powtarzać: "Nie starajcie się pokazywać się kimś kim nie jesteście".
W 1964 r. Imi opuścił IDF przechodząc na emeryturę. Rozpoczął wówczas adaptację Krav Maga na potrzeby osób cywilnych. W tym celu podporządkowywał metody treningowe tak, aby stały się odpowiednie dla wszystkich tych, którzy muszą przetrwać atak napastnika.
Propagując stworzony przez siebie system Imi zdecydował się założyć dwa centra szkoleniowe jedno w Tel Awiwie a drugie w swojej rodzinnej Natanji. Od tego momentu jego życie poświęcone było kształceniu kolejnych generacji adeptów Krav Maga. W tym czasie Imi, jak wielu innych emigrantów z Europy Wschodniej, przyjął hebrajską wersję swojego nazwiska i został Imi Sde`Or, co jest bezpośrednim tłumaczeniem Lichtenfeld i oznacza pole światła.
Ukoronowanie jego pracy w tym okresie przyszło w 1972 roku kiedy to cywilną wersję Krav Maga uznało Ministerstwo Edukacji Izraela jako system odpowiedni do nauczania w szkołach. Decyzja ta otworzyła Imiemu i jego stylowi drogę do Wingate Institiute for Physical Education and Sports, gdzie w tym samym roku odbył się pierwszy kurs Krav Maga dla osób cywilnych. Stało się to możliwe, gdyż Instytut Wingate znajduje się pod kierownictwem Izraelskiego Ministerstwa Sportu i Edukacji.
Kolejnym krokiem zmierzającym do większej dostępności Krav Maga dla cywilów było założenie przez Imiego w 1978 Izraelskie Stowarzyszenia Krav Maga i Samoobrony Federation for Krav Maga and Self-Defense. Celem tej organizacji non profit było stworzenie grona, które promowałoby oryginalną wersję Krav Maga (technik Imiego), a przy tym umożliwiło by jego dalszy rozwój jako narodowej sztuki samoobrony. W 1980 roku nazwa tej organizacji została zmieniona na Izraelski Związek Krav Maga. Imi Lichtenfeld dożywotnio piastował stanowisko prezesa Stowarzyszenia.
Fakt instytucjonalizowania się Krav Maga w Izraelu nie wpłynął na zaprzestanie rozwoju tego systemu. Imi ciągle wraz ze swoimi uczniami pracował nad kształtowaniem się Krav Maga jako kompletnej sztuki walki. Z pomocą innych instruktorów szukał ciągłych rozwiązań i ulepszeń. I tak w latach osiemdziesiątych za radą Andre Zeituna wprowadził do Krav Maga elementy boksu tajskiego, kształtując charakter kopnięć używanych do dziś w systemie.
Podczas swych ostatnich lat, Imi skoncentrował się na osobistym nadzorowaniu instruktorów chcących uzyskać najwyższe stopnie w Krav Maga. Rejestrował ich progres treningowy i osiągnięcia dzieląc się z nimi swoją wiedzą i wyjątkową osobowością. Robił to aż do swej śmierci która nastąpiła 8 stycznia 1998 roku.
|
|